Ymateb i ddigwyddiad lladd pysgod
Trosolwg
Mae’r safon hon yn ymwneud â gallu ymateb i ddigwyddiadau lladd pysgod trwy dynnu a gwaredu pysgod marw, cymryd camau i leihau neu ddileu achos lladd y pysgod a gweithio i atal marwolaethau pellach pysgod. Mae’n cynnwys y gallu i weithio ochr yn ochr â phobl eraill.
Mae’r safon hon yn gofyn eich bod yn gwneud gwaith yn ddiogel, yn unol â gofynion cyfreithiol a gofynion iechyd a diogelwch perthnasol, a’ch bod yn gweithio i gynnal bioddiogelwch a lleihau tarfu amgylcheddol bob amser.
Bydd y ddeddfwriaeth berthnasol sy’n rheoli cymhwyso’r safon hon yn amrywio yn ôl y lleoliad yng Nghymru, Lloegr, yr Alban neu Ogledd Iwerddon.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
- cyflawni’r holl weithgareddau sy’n ofynnol i ymateb yn ddiogel i ddigwyddiad lladd pysgod, yn unol â’r gofynion iechyd a diogelwch perthnasol
- monitro digwyddiad lladd pysgod i bennu natur y straen i’r pysgod neu eu marwolaeth, ac achos tebygol hynny, a rhoi gwybod i’r awdurdod priodol
- dewis a defnyddio cyfarpar diogelu personol (PPE) priodol ar gyfer y gwaith sy’n ofynnol
- paratoi a chynnal cyfarpar i’r safon ofynnol ar gyfer ymateb i ddigwyddiadau lladd pysgod
- dosbarthu cyfarpar i reoli a lleihau effaith y digwyddiad lladd pysgod
- paratoi unedau cadw i dderbyn a chynnal cyflwr y pysgod byw sy’n cael eu dal o’r digwyddiad lladd pysgod
- defnyddio dulliau dal i ddal a thynnu pysgod byw yn effeithiol, fel y bo’n briodol
- cael samplau o’r digwyddiad lladd pysgod a’u labeli’n gywir, er mwyn cefnogi ymchwiliadau
- monitro ac arsylwi effaith ymyriadau i atal digwyddiadau lladd pysgod pellach
- gwaredu pysgod marw a gwastraff yn unol â gofynion cyfreithiol, amgylcheddol a sefydliadol
- cynnal lefelau hylendid a bioddiogelwch wrth ymateb i ddigwyddiadau lladd pysgod
- glanhau a storio cyfarpar dal pysgod ar ôl ei ddefnyddio
- cynnal gwybodaeth gywir er mwyn cadw cofnodion cyfredol am ddigwyddiadau lladd pysgod
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
- y gofynion iechyd a diogelwch perthnasol sy’n gysylltiedig ag ymateb i ddigwyddiadau lladd pysgod
- y cyfarpar sy’n ofynnol i ymateb i ddigwyddiadau lladd pysgod
- pwysigrwydd defnyddio’r cyfarpar diogelu personol (PPE) cywir
- achosion straen neu farwolaeth pysgod a pham mae’n bwysig rhoi gwybod i’r awdurdod priodol
- sut gall blymau algaidd achosi straen mewn pysgod
- sut i adnabod straen mewn pysgod
- sut i adnabod clefydau cyffredin pysgod
- beth sy’n cael ei ystyried yn ddigwyddiad lladd pysgod
- rolau a chyfrifoldebau’r asiantaethau sy’n gyfrifol am ddelio â digwyddiadau lladd pysgod
- pwysigrwydd cynnal hylendid a bioddiogelwch yn ystod digwyddiadau lladd pysgod
- sut i ymateb i ddigwyddiad lladd pysgod
- sut i roi gwybod am ddigwyddiadau lladd pysgod gan ddilyn gweithdrefnau a gofynion eich sefydliad
- achosion cyffredin llygredd a’r dulliau a ddefnyddir i leihau ei effaith ar bysgod byw a’r amgylchedd
- awyru a’i ddefnydd mewn ymatebion i ddigwyddiadau lladd pysgod
- sut i gasglu, storio a gwaredu ac anfon samplau dŵr ynghyd â samplau o bysgod byw a marw
- y gofynion cyfreithiol, amgylcheddol a sefydliadol sy’n rheoli gwaredu gwastraff o ddigwyddiadau lladd pysgod
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Achosion posibl y digwyddiad lladd pysgod, gan gynnwys:
1. lefelau ocsigen isel
2. digwyddiadau llygredd
3. rheolaeth amgylcheddol wael
4. prinderau dŵr
5. cyfryngau biolegol
6. clefydau
Cyfarpar:
1. awyru tasgu
2. awyru chwistrell aer
3. awyru hydrogen perocsid
4. bwmau
5. citiau gollyngiadau
Ymyriadau
Y camau a gymerir i leihau effaith y digwyddiad e.e. tynnu’r pysgod byw, defnyddio awyru, defnyddio bwmau
Unedau cadw
Cyfarpar a ddefnyddir i ddal pysgod byw e.e. bwcedi, biniau sbwriel, tanciau, ac ati.