Cefnogi plant a phobl ifanc i fynd i'r afael â'u hymddygiad

URN: SFJEC8
Sectorau Busnes (Cyfresi): Cyfiawnder Ieuenctid, Ailsefydlu Troseddwyr
Datblygwyd gan: Skills for Justice
Wedi'i gymeradwyo: 2025

Trosolwg

Mae'r safon hon yn ymwneud â helpu plant a phobl ifanc sydd wedi troseddu, neu sydd mewn perygl o droseddu, i ddeall pam y gellid ystyried bod agweddau ar eu hymddygiad yn heriol, a manteision mynd i'r afael ag agweddau felly.

Mae hyn yn cynnwys herio eu hymddygiad a’u cefnogi a’u hannog i newid. Mae angen i chi gydnabod yr ystod gymhleth o ffactorau a allai arwain at droseddu a gallu helpu plant a phobl ifanc i werthfawrogi eu hunain ac eraill.


Meini prawf perfformiad

Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:

  1. cyfathrebu ar gyflymder a lefel sy'n briodol i'r plentyn neu'r person ifanc a
    sicrhau’r diogelwch, hawliau ac urddas gorau posibl i’r rhai dan sylw wrth ddelio â'u hymddygiad

  2. hwyluso modd agored ac adeiladol o gyfnewid barn a gwybodaeth

  3. cefnogi plant a phobl ifanc i fyfyrio ar eu hymddygiad ac i nodi'r agweddau heriol a'r canlyniadau cysylltiedig

  4. helpu plant a phobl ifanc i ystyried effaith bosibl eu hymddygiad:

    • arnynt eu hunain
    • ar y cyhoedd, gan gynnwys dioddefwyr troseddau gwirioneddol a phosibl
    • ar bobl sy’n bwysig iddynt
    • ar bobl sy'n gweithio gyda nhw
  5. cynnig gwybodaeth a chyngor ar fanteision newid cadarnhaol, gan gydnabod cymhlethdod y sefyllfa

  6. archwilio gyda'r plentyn neu'r person ifanc ei agweddau at droseddu a'i gymhelliant i newid

  7. herio agweddau ac ymddygiad sy'n gamdriniol, ymosodol neu wahaniaethol, gan ystyried eich diogelwch personol

  8. rhoi cymorth i'r plentyn neu'r person ifanc ac eraill sy'n rhan o achosion o ymddygiad heriol

  9. ystyried anghenion a theimladau’r plentyn neu'r person ifanc, a’i ymatebion i ymyriadau

  10. nodi lle y gallai fod angen asesiad arbenigol ac esbonio'r angen am hyn i'r plentyn neu'r person ifanc, ei deulu neu ofalwr

  11. helpu plant a phobl ifanc i werthfawrogi eu hunain yn gadarnhaol ac i gydnabod eu cryfderau a'u gallu i newid

  12. cefnogi plant a phobl ifanc i ddewis opsiynau y gallant eu rhoi ar waith ac ymrwymo iddynt

  13. ystyried ffactorau, gan gynnwys rhai hanesyddol, seicolegol a sefyllfaol, a allai fod wedi cyfrannu at ymddygiad heriol gyda'r plentyn neu'r person ifanc ac eraill dan sylw

  14. cytuno ar nodau a ffiniau sy'n briodol i amgylchiadau'r plentyn neu'r person ifanc a’u hegluro gan ddefnyddio cyflymder a lefel sy'n briodol i'w ddealltwriaeth a'i ofynion

  15. nodi pryd mae ymddygiad plentyn neu berson ifanc y tu allan i'r nodau a'r ffiniau derbyniol y cytunwyd arnynt mewn ffyrdd sy'n bodloni ei ofynion

  16. rhannu gwybodaeth gyda'r rhai sydd â'r hawl i'w gweld wrth gytuno ar strategaethau i alluogi plant a phobl ifanc i reoli eu hymddygiad

  17. cydnabod gwrthdaro a thensiynau heb eu datrys rhwng y plentyn neu'r person ifanc a phobl eraill berthnasol a thrafod sut y gellir nodi, datrys a bwrw ymlaen â'r rhain

  18. ceisio cymorth, gwybodaeth a chyngor perthnasol i helpu i ddatrys anawsterau yn unol â'r amserlenni gofynnol

  19. cwblhau a chadw cofnodion yn unol â gofynion sefydliadol


Gwybodaeth a Dealltwriaeth

You need to know and understand:

  1. deddfwriaeth berthnasol a pholisïau a gweithdrefnau sefydliadol sy'n berthnasol
    i’ch sefydliad eich hun ar gyfer y gwaith sy'n cael ei wneud

  2. effaith datblygiad corfforol, cymdeithasol, seicolegol ac emosiynol ar ymddygiad plant a phobl ifanc

  3. sut y gall cydraddoldeb ac anghydraddoldeb effeithio ar blant a phobl ifanc

  4. yr effaith y gall troseddu ei chael ar ddioddefwyr a'u hangen i gael eu hamddiffyn, eu parchu, eu cydnabod a chael gwybodaeth

  5. ffyrdd o annog plant a phobl ifanc i weld yr angen i newid eu hymddygiad a datblygu'r cymhelliant i wneud hynny

  6. y rhwystrau rhag newid a allai fodoli i blant a phobl ifanc a'r dulliau o'u goresgyn

  7. pam mae’n bwysig helpu plant a phobl ifanc i ystyried effeithiau eu dewisiadau ar eraill ac i fod â pherchnogaeth ar y penderfyniadau y maent yn eu gwneud a bod yn gyfrifol amdanynt

  8. y dystiolaeth am effeithiolrwydd gwahanol ffyrdd o gefnogi plant a phobl ifanc i newid eu hymddygiad

  9. sut i gyfathrebu â phlant a phobl ifanc a sut i addasu yn briodol

  10. sut i gymhwyso egwyddorion cydraddoldeb, amrywiaeth ac arferion gwrth-wahaniaethol i'ch gwaith

  11. sut i werthuso eich cymhwysedd pan fyddwch yn y gwaith ac i benderfynu pryd mae angen cymorth ac arbenigedd pellach

12. mathau o gymorth ychwanegol y gallai fod ei angen ar blant a phobl ifanc

  1. datblygiad plant gan gynnwys sgiliau corfforol, gwybyddol, emosiynol, cymdeithasol a chyfathrebu

  2. sut i hyrwyddo amrywiaeth, cydraddoldeb a chynhwysiant trwy weithio gyda phlant a phobl ifanc

  3. egwyddorion ymarfer sy’n ystyriol o drawma a’i effaith ar ymddygiad

  4. egwyddorion cyfiawnder adferol

  5. pwysigrwydd cadw at godau proffesiynol neu safonau ymarfer

  6. polisïau a gweithdrefnau sefydliadol ar gyfer cadw cofnodion a rhannu gwybodaeth


Cwmpas/ystod


Cwmpas Perfformiad


Gwybodaeth Cwmpas


Gwerthoedd


Ymddygiadau


Sgiliau


Geirfa


Dolenni I NOS Eraill


Cysylltiadau Allanol


Fersiwn rhif

3

Dyddiad Adolygu Dangosol

2030

Dilysrwydd

Ar hyn o bryd

Statws

Gwreiddiol

Sefydliad Cychwynnol

Skills for Justice

URN gwreiddiol

SFJEC8

Galwedigaethau Perthnasol

Swyddog Cyfiawnder Ieuenctid, Gweithiwr Tîm Troseddwyr Ifanc, Ymarferydd Cyfiawnder Ieuenctid, Rheolwr Tîm Troseddwyr Ifanc

Cod SOC


Geiriau Allweddol

Asesiad a arweinir gan risg; asesu; rhwydwaith, teulu, ymddygiad, cymorth