Ymateb i argyfyngau
Trosolwg
Mae’r safon hon yn ymwneud ag ymateb i argyfyngau mewn modd strwythuredig, cydlynedig ac addasol. Mae’n berthnasol i’r rhai sy’n ymwneud â rheoli a chefnogi digwyddiadau ar lefelau gweithredol, tactegol a strategol ar draws sefydliadau sector cyhoeddus, preifat a gwirfoddol.
Mae’n cynnwys arddangos arweinyddiaeth, gorchymyn, rheolaeth a chydlyniad effeithiol, gan sicrhau ymateb cymesur. Mae’r safon hon yn cynorthwyo ymatebwyr â chynnal ymwybyddiaeth sefyllfaol gyffredin, gwneud penderfyniadau mewn cyfnodau o ansicrwydd, a chydlynu ymdrechion wrth reoli risgiau, canlyniadau ac anghenion sy’n esblygu.
Mae’r safon yn amlygu pwysigrwydd cefnogi gofal a lles ymatebwyr ac unigolion sydd wedi’u heffeithio, a sicrhau bod camau gweithredu yn lleihau effeithiau ar unigolion, seilwaith, yr amgylchedd a’r economi. Mae’n pwysleisio sefydlogi systemau sydd wedi’u heffeithio, monitro cynnydd a gwerthuso deilliannau i lywio gwneud penderfyniadau a gwelliant parhaus.
Yn olaf, mae’n atgyfnerthu’r angen am gychwyn cynllunio ar gyfer adfer yn gynnar a chefnogi pontio strwythuredig o ymateb i adfer, a busnes yn ôl yr arfer.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
- sefydlu a chynnal ymddiriedaeth a pherthnasoedd cynhyrchiol wrth weithio dan bwysau
- gweithredu o fewn rôl a haen digwyddiad, gan weithredu i fynd i’r afael â bylchau critigol fel bo angen
- arddangos arweinyddiaeth mewn argyfwng, yn briodol i rôl a haen digwyddiad
- cynorthwyo ag ysgogi a chynnal system rheoli digwyddiadau strwythuredig ar raddfa briodol
- galluogi gwybodaeth i lifo a chreu cynhyrchion sy’n sicrhau ymwybyddiaeth sefyllfaol gyffredin mewn sefyllfaoedd dynamig ac ansicr
- cefnogi rhythm gweithredol cyfarfodydd, briffiau ac adrodd sy’n cyd-fynd â chyflymder yr argyfwng
- ymgysylltu ag arbenigedd perthnasol, arbenigwyr a phobl sydd â gwybodaeth leol i lywio gwneud penderfyniadau
- rhagweld, asesu a monitro effeithiau gwleidyddol, economaidd, cymdeithasol, technolegol, amgylcheddol a chyfreithiol, a chanlyniadau cyd-ddibynnol yn ystod ymateb ac adfer
- gwneud penderfyniadau sy’n gallu cael eu hamddiffyn o dan gyfyngiadau amser ac ansicrwydd
- addasu cynlluniau a threfniadau sydd wedi’u paratoi, gan gynnwys cynlluniau parhad busnes, cyfathrebu a’r cyfryngau, a chynlluniau adfer, i ddatblygu a gweithredu cynlluniau penodol i ddigwyddiad
- gweithredu’n gynnar i reoli risgiau a lleihau effeithiau a chanlyniadau
- blaenoriaethu a rheoli adnoddau a chyllidebau yn unol â chyfrifoldebau rôl a gofynion digwyddiad
- adolygu ac addasu blaenoriaethau, strwythurau, cynlluniau ac adnoddau i fodloni anghenion a gofynion dynamig ymateb ac adfer
- darparu gofal a chymorth lles i unigolion sydd wedi’u heffeithio ac ymatebwyr, gan reoli eich lles eich hun hefyd
- cofnodi penderfyniadau, camau gweithredu a chyd-destun mewn modd y gellir ei archwilio, gan sicrhau eich bod yn cydymffurfio â gofynion cyfreithiol a sefydliadol
- cydlynu gweithgareddau ar draws timau, swyddogaethau a sefydliadau i gysoni ymdrechion, datrys problemau ac atal bylchau neu ddyblygu
- monitro ac adolygu addasrwydd, cynnydd ac effaith gweithredoedd ymateb yn erbyn amcanion, gan sicrhau bod adroddiadau’n cynorthwyo â gwneud penderfyniadau
- cynorthwyo â sefydlogi asedau, cyfleusterau, swyddogaethau a gwasanaethau sydd wedi’u difrodi
- cefnogi cynllunio cynnar ar gyfer adfer a busnes yn ôl yr arfer, a phontio strwythuredig i hynny.
- ymgysylltu’n rhagweithiol â’r gwerthusiad ar ôl y digwyddiad, gan gyfrannu at ddysgu, gwella ac atebolrwydd
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
- effeithiau argyfyngau ar unigolion, cymunedau, seilwaith, yr amgylchedd a sefydliadau
- ffactorau gwleidyddol, economaidd, cymdeithasol, technolegol, cyfreithiol ac amgylcheddol sy’n dylanwadu ar gyd-destunau ymateb mewn argyfwng
- blaenoriaethau adfer ac ymateb cyffredin a deilliannau bwriadedig ar gyfer risgiau a nodwyd
- cymhwyso cynlluniau argyfwng, parhad ac adfer yn ystod digwyddiad
- ymagweddau arweinyddiaeth ar gyfer ymateb i argyfwng a digwyddiad
- rolau, cyfrifoldebau a galluoedd eich sefydliad, partneriaid a rhanddeiliaid allweddol mewn ymateb ac adfer
- ystyriaethau cyfreithiol, moesegol a chydymffurfio, gan gynnwys dyletswydd gofal, mewn ymateb ac adfer
- egwyddorion a strwythurau gorchymyn, rheoli a chydlynu a sut maen nhw’n cefnogi ymateb traws-sefydliadol
- anghenion gwybodaeth a deallusrwydd ar gyfer gwneud penderfyniadau effeithiol wrth ymateb
- risgiau sydd â photensial o ran bod yn barod a gweithredu cynnar
- meini prawf ar gyfer cynyddu a gostwng lefelau ymateb
- dulliau ar gyfer asesu effeithiau, risgiau, canlyniadau ac anghenion
- cymwyseddau diwylliannol ar gyfer ymgysylltu cynhwysol ac effeithiol
- egwyddorion a phrosesau ar gyfer herio, adolygu ac atebolrwydd mewn ymateb i argyfwng, gan gynnwys sut i gynnwys rhanddeiliaid mewn goruchwylio a gwneud penderfyniadau
- dulliau o wneud penderfyniadau mewn cyd-destunau dynamig, ansicr, lle mae llawer yn y fantol ac mae amser yn dyngedfennol
- ystyriaethau iechyd, diogelwch a lles i ymatebwyr ac unigolion sydd wedi’u heffeithio yn ystod ymateb
- egwyddorion rheoli adnoddau ar gyfer ymateb yn effeithiol mewn argyfwng
- strategaethau cyfathrebu effeithiol i ymgysylltu ag ymatebwyr, unigolion sydd wedi’u heffeithio, y cyhoedd a’r cyfryngau, a’u hysbysu
- technoleg ac offer digidol ar gyfer ymateb mewn argyfwng
- prosesau ar gyfer monitro, gwerthuso ac adrodd ar gynnydd ac effaith ymateb
- strategaethau ar gyfer cynnal parhad gweithredol mewn amodau sy’n esblygu
- cadw cofnodion a rheoli dogfennau at ddiben archwilio, atebolrwydd a dysgu
- gwelliant parhaus drwy ôl-drafodaethau, adolygiadau ar ôl gweithredu, a rhoi gwersi ar waith
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Gorchymyn, Rheoli a Chydlynu (C3)
Gorchymyn, Rheoli a Chydlynu: System hierarchaidd ar gyfer rheoli argyfyngau, wedi’i strwythuro ar draws tair lefel esgynnol – Gweithredol, Tactegol, a Strategol. Mae’r fframwaith hwn yn sicrhau bod awdurdod yn cael ei weithredu ar y lefel ymarfer isaf (sybsidiaredd), gan gydlynu ar lefel uwch yn ôl yr angen. Mae cydlynu effeithiol yn ymestyn y tu hwnt i asiantaethau ymatebwyr i gynnwys sefydliadau gwirfoddol a chymunedol, gan fanteisio ar eu gwybodaeth a’u rhwydweithiau lleol.
Rhythm Gweithredol
Mae cylch strwythuredig briffiau, diweddariadau a phrosesau gwneud penderfyniadau hefyd yn cael ei alw’n rhythm brwydr, sy’n cynnal ymwybyddiaeth sefyllfaol ac yn sicrhau bod gweithgareddau ymateb yn cyd-fynd â hynt esblygol argyfwng.
Ymwybyddiaeth Sefyllfaol
Cyflwr gwybodaeth unigol a chyfunol yn gysylltiedig â digwyddiadau yn y gorffennol a digwyddiadau cyfredol, eu goblygiadau a datblygiadau posibl yn y dyfodol. Mae proses meithrin ymwybyddiaeth sefyllfaol yn cynnwys amgyffred a deall gwybodaeth sydd ar gael, ei gwerthuso a rhagamcanu at y dyfodol. Mae cyflawni safbwynt cyffredin o fewn grwpiau yn gofyn am dryloywder, er enghraifft, o ran y cysyniadau, y tybiaethau, yr iaith a’r fframweithiau sy’n cael eu defnyddio i feithrin ymwybyddiaeth sefyllfaol unigol.
Protocolau
Cyfarwyddiadau neu weithdrefnau diffiniedig sy’n safoni tasgau a chamau gweithredu sy’n cynnwys cydlynu rhwng endidau niferus. Mae protocolau’n sicrhau cysondeb, gallu i ryngweithredu, a gweithio effeithiol ar y cyd, yn enwedig yn ystod sefyllfaoedd cymhleth neu argyfwng.