Ymchwilio i’r gofynion am wasanaethau sy’n gysylltiedig â mynd i’r afael â cham-drin domestig neu drais rhywiol
Trosolwg
Mae’r safon hon yn ymwneud ag ymchwilio i’r gofynion am wasanaethau i fynd i’r afael â cham-drin domestig neu drais rhywiol yn y gymuned leol. Mae’n cynnwys eich gallu i ddadansoddi’r ddarpariaeth bresennol ac archwilio cyfleoedd i ddatblygu’r gwasanaethau y mae eu hangen.
Mae’r safon hon i ymarferwyr sy’n cefnogi pobl sy’n cael profiad o gam-drin domestig, a all gynnwys achosion o drais rhywiol.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
- casglu gwybodaeth am eich cymuned leol, sy’n llywio’ch dealltwriaeth o’r angen am wasanaethau’n gysylltiedig â cham-drin domestig neu drais rhywiol
- cael adborth gan bobl eraill berthnasol am y ddarpariaeth gwasanaethau ar hyn o bryd a’r cyfleoedd i ddatblygu gwasanaethau
- datblygu systemau i gasglu a rheoli gwybodaeth a deallusrwydd sy’n llywio ac sy’n ategu gofynion gwasanaethau
- asesu adborth gan bobl eraill berthnasol i nodi tueddiadau a phatrymau sy’n awgrymu cyfleoedd i ddatblygu gwasanaethau i unigolion
- nodi’r ddarpariaeth bresennol yn eich cymuned sy’n bodloni blaenoriaethau ac anghenion unigolion
- nodi ffactorau sy’n effeithio ar ba un a yw unigolyn yn ymgymryd â gwasanaethau sydd eisoes yn bodoli neu ar fynediad unigolyn at ddarpariaeth bresennol
- rhannu eich dadansoddiad o anghenion a darpariaeth gwasanaethau, a’r nifer sy’n ymgymryd â gwasanaethau, gyda phobl berthnasol eraill yn unol â pholisïau a gweithdrefnau’r sefydliad
- rchwilio effaith eich dadansoddiad gyda phobl berthnasol eraill i amlygu cyfleoedd i wella’r ddarpariaeth cymorth a gwasanaethau
- cytuno ar gyfleoedd posibl gyda phobl berthnasol eraill i ddatblygu a gwella gwasanaethau yn eich cymuned i unigolion sydd wedi cael eu heffeithio gan gam-drin domestig neu drais rhywiol
- cyflwyno gwybodaeth i bobl berthnasol eraill mewn ffyrdd sy’n hyrwyddo dealltwriaeth
- cynnal cyfrinachedd yn unol â pholisïau a gweithdrefnau cyfreithiol a sefydliadol
- cynnal cofnodion cyfredol yn unol â pholisïau a gweithdrefnau eich sefydliad
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
- gofynion cyfreithiol, sefydliadol a pholisi sy’n berthnasol i’ch rôl chi, i rôl pobl eraill yn eich sefydliad ac i’r gweithgareddau sy’n cael eu cyflawni, ar gyfer:
- mentrau cenedlaethol a lleol a’u heffaith er mwyn datblygu gwasanaethau ar gyfer mynd i’r afael â cham-drin domestig a thrais rhywiol
- darparu gwasanaethau i unigolion sydd wedi cael eu heffeithio gan gam-drin domestig neu drais rhywiol
- yr ystod o asiantaethau a gwasanaethau y gallech weithio gyda nhw
- cylch gwaith, rôl a gwasanaethau eich sefydliad ar gyfer mynd i’r afael â cham-drin domestig neu drais rhywiol
- rôl asiantaethau a sefydliadau eraill sy’n ymwneud â mynd i’r afael â cham-drin domestig neu drais rhywiol a sut mae rôl, cylch gwaith a gwasanaethau eich sefydliad yn perthyn
- beth yw cam-drin domestig a thrais rhywiol, a pha mor gyffredin ydyw yn eich cymuned leol
- arwyddion o gam-drin domestig neu drais rhywiol, a’r dulliau y mae camdrinwyr yn eu defnyddio i ennill grym a rheolaeth
- effaith cam-drin ar bawb y mae wedi effeithio arnynt, gan gynnwys unigolion, plant a dibynyddion
- mathau o wybodaeth a chymorth y mae pobl sydd wedi’u heffeithio gan gam-drin domestig neu drais rhywiol yn eu ceisio, neu ffynonellau’r wybodaeth a’r cymorth hynny
- mathau o wybodaeth sydd ar gael gan asiantaethau perthnasol a rhanddeiliaid eraill yn briodol i sefydlu anghenion am wasanaethau
- sut mae croestoriadedd yn effeithio ar brofiad unigolyn o wasanaethau
- dulliau o gael adborth gan ddefnyddwyr gwasanaeth neu asiantaethau a rhanddeiliaid eraill
- dulliau ymchwil perthnasol ar gyfer cael adborth a gwybodaeth
- pwysigrwydd gwirio gwrthrychedd wrth werthuso adborth
- ffactorau i’w hystyried wrth asesu dilysrwydd adborth
- y goblygiadau y gall buddiannau pobl eraill eu cael wrth nodi a gwerthuso cyfleoedd am wasanaeth
- natur a graddfa gwasanaethau a darpariaeth bresennol yn eich cymuned leol
- demograffeg ac amrywiaeth eich cymuned leol a defnyddwyr eich gwasanaethau
- tueddiadau, patrymau a datblygiadau yn y ddarpariaeth gwasanaethau
- pwysigrwydd gwirio am fylchau yn y ddarpariaeth bresennol o gymharu ag anghenion eich cymuned leol, a sut i wneud hynny
- pwysigrwydd cadarnhau bod eich ymchwil yn ddigonol i gyfiawnhau casgliadau a lunnir o’i chanlyniadau
- pwysigrwydd cadarnhau bod y cyfleoedd a nodwyd yn bodloni rôl, cylch gwaith a gwasanaethau eich sefydliad
- ffynonellau gwybodaeth a chymorth wrth ymchwilio i anghenion y gymuned ac archwilio’r anghenion hynny
- cyfleoedd i ehangu’r gwasanaethau a ddarperir
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Cam-drin Domestig
Unrhyw ymddygiad neu batrwm o ymddygiad rheolaethol, ymddygiad gorfodaethol, ymddygiad bygythiol, trais neu gamdriniaeth rhwng pobl sy’n 16 oed neu’n hŷn sydd, neu a fu, yn bartneriaid clos neu’n aelodau teulu, ni waeth beth yw eu rhywedd neu eu rhywioldeb.
Gall y cam-drin gynnwys, ond nid yw’n gyfyngedig i, gyfuniad o gam-drin seicolegol, corfforol, rhywiol, ariannol ac emosiynol.
Mae’r diffiniad hwn hefyd yn cynnwys trais ar sail ‘anrhydedd’ fel y’i gelwir, anffurfio organau cenhedlu benywod a phriodas dan orfod. Mae plant hefyd yn cael profiad o gam-drin domestig pan fyddant yn dyst i gam-drin domestig.
Croestoriadedd
Natur gysylltiedig categoreiddiadau cymdeithasol fel hil, dosbarth a rhywedd, yr ystyrir eu bod yn creu systemau gwahaniaethu neu anfantais sy’n gorgyffwrdd ac sy’n gyd-ddibynnol
Dull dan arweiniad anghenion
Ffordd o weithio i sicrhau bod y cymorth sy’n cael ei gynnig i rywun sy’n cael profiad o gam-drin domestig yn cael ei gynnig ar sail eu hanghenion a’i fod yn adeiladu ar eu cryfderau a’r adnoddau sydd ar gael iddynt. Mae’n cydnabod y wybodaeth sydd ganddynt am yr unigolyn sy’n defnyddio camdriniaeth. Gyda’r hawliau, gall y sawl nad yw’n cam-drin feithrin ei annibyniaeth, dod dros y trawma a gafodd a chael ei fywyd yn ôl, a dod o hyd i newid sy’n para.
Pobl mewn perygl
Unigolyn y diffinnir bod arno angen gofal, cymorth neu amddiffyniad arbennig oherwydd oedran, anabledd, risg cam-drin neu esgeulustod
Cam-drin Rhywiol
Ymddygiad rhywiol digroeso gan un person tuag at berson arall. Mae hwn yn aml yn cael ei gyflawni trwy rym neu trwy gymryd mantais ar y person arall. Defnyddir y term hwn yn gyffredinol pan fydd yr ymddygiad rhywiol yn rheolaidd neu’n digwydd dros gyfnod estynedig
Ymosodiad Rhywiol
Unrhyw ymddygiad rhywiol digroeso nad yw person wedi cydsynio iddo. Gall hyn amrywio o drais i voyeuriaeth i orchestu, i gyffwrdd digroeso dros neu o dan ddillad.
Trais rhywiol
Yn debyg o ran ei natur i gam-drin rhywiol, ond defnyddir y term hwn yn fwy aml i ddisgrifio digwyddiadau byr neu unigol, megis ymosodiad rhywiol gan ddieithryn.
Dull seiliedig ar gryfderau
Dyma ddull gweithio gydag unigolion sy’n cydnabod eu cryfder i oresgyn eu profiadau
Ystyriol o Drawma
Ymagwedd at ymyriadau iechyd a gofal sydd â’i sail mewn deall bod amlygiad i drawma’n gallu effeithio ar unigolyn. Bydd ymarferwyr yn gweithio mewn ffyrdd nad ydynt yn ailachosi trawma yn anfwriadol i’r unigolyn, ac mae pwyslais ar ddiogelwch, dewis, cydweithrediad a grymuso’r cleient.