Arsylwi unigolyn sy’n peri risg uniongyrchol sylweddol i’w hun neu i eraill
Trosolwg
Mae’r safon hon yn ymwneud ag arsylwi unigolion yr ystyrir bod eu hymddygiad cynhyrfus neu dreisgar yn peri risg uniongyrchol, sylweddol i’w hunain neu i bobl eraill, gan gynnwys staff (e.e. trwy ymddygiad hunan-niweidiol, hunanladdiad, bwlio, aflonyddu). Gan fod arsylwi ynddo’i hun yn gallu bod yn ysgogiad ymddygiad o’r fath, mae angen ei gyflawni’n barhaus ac yn llym, ond yn sensitif ac, i’r graddau ag y bo’n bosibl, diogelu preifatrwydd ac urddas yr unigolyn. Yn ddelfrydol, mae arsylwi effeithiol hefyd yn ymwneud ag ymgysylltu effeithiol ac mae ganddo fudd therapiwtig cadarnhaol. Mae angen i holl aelodau’r tîm amlddisgyblaethol wybod a chefnogi’r cynllun gofal trwy Ddull y Rhaglen Ofal er mwyn cyflawni rheolaeth gyson.
Bydd angen i ddefnyddwyr y safon hon sicrhau bod ymarfer yn adlewyrchu gwybodaeth a pholisïau cyfredol.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
P1. bod yn hynod ymwybodol o ddangosyddion risg yr unigolyn a nodwyd yn ei gynllun gofal integredig a’r ffactorau a all gynyddu neu ostwng y risg (e.e. risg cyflawni hunanladdiad)
P2. pennu’r ffactorau risg dynamig sy’n bresennol ar y pryd yn gysylltiedig â’r unigolyn (e.e. piwisrwydd, rhith-glywed pethau, gorsymbyliad amgylcheddol, diflastod)
P3. nodi i bwy mae’r risg yn bodoli
P4. cytuno â’r tîm ar ba lefel arsylwi sydd ei hangen (e.e. gwelededd, cylchdroi aelodau tîm), a’i hawdurdodi
P5. ymgysylltu â’r unigolyn i drafod pam mae’n destun arsylwi, nodau’r arsylwi, pa mor agos bydd yn cael ei arsylwi ac am ba hyd mae hyn yn debygol o gael ei gynnal
P6. diffinio’r amodau sydd angen bodoli er mwyn gostwng lefelau arsylwi
P7. diogelu preifatrwydd ac urddas yr unigolyn, i’r graddau ag y bo hynny’n bosibl
P8. dileu’r ffactorau amgylcheddol sy’n debygol naill ai o gynyddu lefel y risg neu ei chynnal ar y lefel bresennol (e.e. lleihau’r symbyliad, megis symud yr unigolyn i amgylchedd isel ei symbyliad)
P9. cymhwyso, yn barhaus ac yn sensitif, lefel yr arsylwi sydd lleiaf ymyrrol, yn gyson â’r gofyniad am allu gweld yr unigolyn (yn gyffredinol, o dro i dro, o fewn golwg, o fewn hyd braich)
P10. cylchdroi staff yn rheolaidd, fel y’i cynlluniwyd, i gynnal lefelau uchel o sylw
P11. ceisio cyfleoedd i ymgysylltu a chydweithredu â’r unigolyn cyn gynted â phosibl (e.e. gweithgareddau hamdden, sgwrs)
P12. cyflwyno neu atgyfnerthu strategaethau ymdopi y gall yr unigolyn eu defnyddio mewn sefyllfaoedd risg
P13. canfod dangosyddion fod lefel risg yr unigolyn yn gostwng (e.e. nid yw’n rhith-weld pethau mwyach, lefel cynhyrfiad)
P14. sicrhau bod sefyllfa nesaf yr unigolyn mor ddiogel a chefnogol â phosibl (e.e. amgylchedd nad yw’n symbylu’r unigolyn yn ormodol)
P15. nodi, gyda’r unigolyn a’r tîm amlddisgyblaethol, beth all gael ei ddysgu o’r digwyddiad a chofnodi’r ffeithiau a’r canfyddiadau yn ôl protocolau lleol
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
K1. technegau arsylwi, gan gynnwys sut i gydbwyso gwelededd, ffocws a sensitifrwydd
K2. y fframwaith moesegol a chyfreithiol ar gyfer sensitifrwydd wrth arsylwi, gan barchu hawliau preifatrwydd ac urddas unigolyn
K3. theori ac ymarfer technegau lleihau tensiwn a’r technegau sy’n benodol i unigolion
K4. adroddiadau ymchwiliadau i leoliadau iechyd meddwl fforensig, gan gynnwys argymhellion a dadansoddiad o ymarfer wrth arsylwi unigolion o fewn amrywiaeth o leoliadau a chyd-destunau
K5. protocolau ar gyfer cofnodi arsylwadau ac adrodd amdanynt
K6. ymddygiadau a chyfleoedd i gyflawni hunanladdiad, gan gynnwys clymiad
K7. ymddygiadau troseddol, gydag ystyriaeth arbennig i ymddygiad treisgar nad yw’n gysylltiedig â salwch meddwl
K8. anhwylderau iechyd meddwl
K9. camddefnyddio cyffuriau, alcohol neu sylweddau
K10. seicopathi ac anhwylder personoliaeth
K11. dangosyddion risg a ffactorau risg dynamig
K12. yr amrywiaeth o driniaethau sydd ar gael yn eich sefydliad chi ac mewn sefydliadau eraill
K13. amrywiaeth o strategaethau ymdopi y gall unigolion eu mabwysiadu
K14. deddfwriaeth a rheoliadau iechyd meddwl presennol
K15. codau ymddygiad proffesiynol (e.e. yn gysylltiedig ag atebolrwydd, llywodraethu)
K16. hawliau cyfreithiol unigolion
K17. trefniadau polisi/llywodraethu lleol
K18. sgiliau negodi
K19. technegau datrys gwrthdaro
K20. technegau arsylwi ar lefelau gwahanol
K21. polisi a gweithdrefnau lleol ar arsylwi a rheoli ymosodedd
K22. canllawiau ar arsylwi a rheoli trais (e.e. NICE, CRAG, SIGN)
K23. credoau crefyddol gwahanol ddiwylliannau
K24. effeithiau diwylliant a chredoau crefyddol ar arddulliau cyfathrebu unigol
K25. y gwahanol nodweddion y mae’n rhaid bod gan wasanaethau i fodloni anghenion rhywedd, diwylliant, iaith neu anghenion eraill pobl
K26. effeithiau gwahanol ddiwylliannau a chrefyddau ar reoli gofal
K27. egwyddor cyfrinachedd a pha wybodaeth all gael ei rhoi i bwy
K28. sut dylid cofnodi a storio gwybodaeth a geir oddi wrth unigolion
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Dolenni I NOS Eraill
Cysylltiadau Allanol
Mae’r safon hon yn cysylltu â’r dimensiwn canlynol o fewn Fframwaith Gwybodaeth a Sgiliau’r GIG (Hydref 2004):
Dimensiwn: HWB3 Amddiffyn iechyd a lles