Cynnal cofnodion ariannol a pharatoi cyfrifon
Trosolwg
Mae’r uned hon yn ymwneud â chasglu a chofnodi gwybodaeth er mwyn paratoi cyfrifol a chynnal cofnodion effeithiol. Mae’n ymwneud â nodi’r math o wybodaeth sy’n ofynnol, ei chofnodi, gwneud cyfrifiadau neu addasiadau priodol a chynnal y cofnodion priodol. Mae hefyd yn ymdrin â chyflwyno’r wybodaeth i’ch goruchwyliwr ar ffurf mantolen brawf neu fantolen brawf estynedig. Mae’r uned yn gofyn am drin ymholiadau, gwneud awgrymiadau ar gyfer gwelliannau a chynnal cyfrinachedd. Mae sicrhau eich bod yn cynnal trywydd cyfrifyddu ysgrifenedig yn rhan annatod o’r uned. Nid yw’r uned hon yn ymdrin â gweithgareddau a wneir gan eich cyfrifydd fel arfer, fel gosod y cyfraddau dibrisiant.
Mae pedair elfen:
1 Cynnal cofnodion sy’n ymwneud â chaffael a gwaredu cyfalaf
2 Cofnodi incwm a gwariant
3 Casglu a choladu gwybodaeth ar gyfer paratoi cyfrifon terfynol
4 Paratoi’r fantolen brawf estynedig
Bydd angen i ddefnyddwyr y cymhwysedd hwn sicrhau bod ymarfer yn adlewyrchu gwybodaeth a pholisïau cyfredol.
Meini prawf perfformiad
Mae'n rhaid eich bod chi'n gallu:
Cynnal cofnodion sy’n ymwneud â chaffael a gwaredu cyfalaf
P1. cofnodi manylion perthnasol yn ymwneud â gwariant cyfalaf yn gywir yn y cofnodion priodol
P2. sicrhau bod cofnodion y sefydliad yn cytuno â phresenoldeb ffisegol eitemau cyfalaf
P3. nodi a chofnodi’r holl gostau a refeniw caffael a gwaredu yn gywir yn y cofnodion priodol
P4. cyfrifo a chofnodi taliadau dibrisiant a chofnodion ac addasiadau angenrheidiol eraill yn gywir yn y cofnodion priodol
P5. sicrhau bod y cofnodion yn dangos yr awdurdod ymlaen llaw ar gyfer gwariant cyfalaf a gwaredu yn glir ac yn nodi’r dull cymeradwy o gyllido a gwaredu
P6. cyfrifo a chofnodi elw a cholled ar waredu yn gywir yn y cofnodion priodol
P7. cadw at bolisïau a gweithdrefnau’r sefydliad sy’n ymwneud â chynnal cofnodion cyfalaf
P8. nodi diffyg cytundeb rhwng eitemau ffisegol a chofnodion, a naill ai datrys y mater neu ei atgyfeirio i’r unigolyn priodol
P9. pan fo’n bosibl, gwneud awgrymiadau i’r unigolyn priodol ar gyfer gwella’r ffordd y mae’r sefydliad yn cynnal ei gofnodion cyfalaf
Cofnodi incwm a gwariant
P10. nodi a chofnodi’r holl incwm a gwariant yn gywir yn y cofnodion priodol
P11. nodi incwm a gwariant cronedig a rhagdaledig perthnasol yn gywir a gwneud addasiadau
P12. cydymffurfio â pholisïau, rheoliadau, gweithdrefnau a graddfeydd amser y sefydliad mewn perthynas â chofnodi incwm a gwariant
P13. nodi data anghyflawn, a naill ai datrys y mater neu ei atgyfeirio i’r unigolyn priodol
Casglu a choladu gwybodaeth ar gyfer paratoi cyfrifon terfynol
P14. paratoi cyfrifon a chysoniadau perthnasol yn gywir fel y gellir paratoi cyfrifon terfynol
P15. nodi a chofnodi’r holl wybodaeth berthnasol yn gywir
P16. cynnal ymchwiliadau i drafodiadau busnes mewn modd cynnil a chwrtais
P17. cydymffurfio â pholisïau, rheoliadau, gweithdrefnau a graddfeydd amser y sefydliad mewn perthynas â pharatoi cyfrifon terfynol
P18. nodi anghysondebau a nodweddion anarferol, a naill ai eu datrys neu eu hatgyfeirio i’r unigolyn priodol
P19. paratoi’r fantolen brawf yn gywir a, phan fydd angen, agor cyfrif dros dro
a’i gysoni
Paratoi’r fantolen brawf estynedig
P20. cofnodi cyfansymiau o’r cyfriflyfr cyffredinol neu gofnodion eraill yn gywir ar y fantolen brawf estynedig
P21. nodi, olrhain ac atgyfeirio gwallau sylweddol a ddatgelir gan y fantolen brawf i’r awdurdod priodol
P22. cofnodi addasiadau na ymdriniwyd â nhw yng nghyfrifon y cyfriflyfr ar y fantolen brawf yn gywir
P23. cofnodi prisiad cytunedig o stoc derfynol yn gywir ar y fantolen brawf estynedig
P24. cydymffurfio â pholisïau, rheoliadau, gweithdrefnau a graddfeydd amser y sefydliad mewn perthynas â pharatoi mantolenni prawf estynedig
P25. nodi anghysondebau, nodweddion anarferol neu ymholiadau, a naill ai eu datrys neu eu hatgyfeirio i’r unigolyn priodol
P26. ymestyn a chyfansymu’r fantolen brawf estynedig yn gywir
Gwybodaeth a Dealltwriaeth
You need to know and understand:
K1. cysyniadau ac egwyddorion cyfrifyddu sylfaenol – cyfateb incwm a gwariant o fewn cyfnod cyfrifyddu, cost hanesyddol, croniadau, cysondeb, doethineb, perthnasedd
K2. egwyddorion cyfrifyddu cofnodi dwbl
K3. y gwahaniaeth rhwng gwariant cyfalaf a refeniw, a’r hyn sy’n gyfystyr â gwariant cyfalaf
K4. swyddogaeth a ffurf cyfrifon ar gyfer incwm a gwariant
K5. swyddogaeth a ffurf mantolen brawf, cyfrif elw a cholled a mantolen ar gyfer unig fasnachwyr, partneriaethau, cyfrifon gweithgynhyrchu a chyfrifon clwb
K6. egwyddorion sylfaenol prisiad stoc: cost neu werth realeiddiadwy net (NRV); beth sydd wedi’i gynnwys yn y gost
K7. amcanion gwneud darpariaethau ar gyfer dibrisiant a dibenion eraill
K8. swyddogaeth a ffurf cyfrifon terfynol
K9. dulliau dibrisiant: llinol; balans gostyngol
K10. triniaeth gyfrifyddu eitemau cyfalaf a gafodd eu gwerthu, eu sgrapio neu eu tynnu’n ôl o wasanaeth fel arall
K11. defnyddio cofrestrau offer a chofnodion ategol tebyg K12 defnyddio cyfnodolyn trosglwyddiadau
K13. dulliau cyllido: bargeinion rhan-gyfnewid
K14. triniaeth gyfrifyddu croniadau a rhagdaliadau
K15. dulliau o ddadansoddi incwm a gwariant
K16. dulliau o ailstrwythuro cyfrifon o dystiolaeth anghyflawn
K17. nodi a chywiro gwahanol fathau o wallau
K18. gwneud ac addasu darpariaethau
K19. mathau o wahanol asedau, a’u nodweddion, a materion allweddol sy’n ymwneud â chaffael a gwaredu asedau cyfalaf
K20. deddfwriaeth a rheoliadau perthnasol
K21. prif ofynion datganiadau arferion cyfrifyddu safonol (SSAPau) perthnasol
K22. dulliau o gofnodi gwybodaeth ar gyfer cyfrifon sefydliadol: unig fasnachwyr; partneriaethau; cyfrifon gweithgynhyrchu; cyfrifon clwb
K23. strwythur cyfrifon sefydliadol: unig fasnachwyr; partneriaethau; cyfrifon gweithgynhyrchu; cyfrifon clwb
K24. yr angen i gyflwyno cyfrifon ar y ffurf gywir
K25. pwysigrwydd cynnal cyfrinachedd trafodiadau busnes
K26. sut mae strwythur sefydliad, ei systemau a’i weithdrefnau gweinyddol a natur ei drafodiadau busnes yn effeithio ar ei systemau cyfrifyddu
Cwmpas/ystod
Cwmpas Perfformiad
Gwybodaeth Cwmpas
Gwerthoedd
Ymddygiadau
Sgiliau
Geirfa
Dolenni I NOS Eraill
Cysylltiadau Allanol
Mae’r safon hon yn cysylltu â’r elfen ganlynol o fewn Fframwaith Gwybodaeth a Sgiliau’r GIG (Hydref 2004):
I’w gytuno